111
متغيّرهاى اساسى در انگيزش كاركنان

۱. مقدمه

يكى از وظايف اوليه مديران، ايجاد انگيزه در كاركنان است به گونه اى كه عملكرد آنها را به بالاترين سطح ممكن برساند; بدين معنا كه به طور منظم در محل كار حاضر شوند و براى عملى شدن هدف ها و تصميم هاى سازمان بيشتر كوشش كنند. البته عملكرد شغلى، علاوه بر انگيزش، به توانايى فرد و آمادگى محيط نيز بستگى دارد: «براى اينكه فردى به سطح بالايى از عملكرد برسد بايستى بخواهد كه كار را انجام دهد (انگيزش) بتواند كار را انجام دهد (توانايى) و مواد و وسائل انجام كار را در اختيار داشته باشد (محيط). فقدان هريك از زمينه ها به عملكرد لطمه مى زند» (مورهدوگريفين، ۲۰۰۱، ص۱۱۶). ۱

بنابراين، انگيزش يكى از پايه هاى اصلى رفتار است كه عملكرد افراد بدون آن شكل نمى گيرد. اين حقيقت در كلام نورانى اميرالمؤمنين على(عليه السلام) چنين آمده است: نيّت ]انگيزه[ اساس عمل است»۲ (آمدى، ح۱۰۴۰).

تعاريف زيادى از انگيزش شده است كه در اينجا به دو تعريف بسنده مى شود: «انگيزش عبارت است از نيرويى كه كاركنان را به آغاز نمودن، جهت دادن و تداوم رفتار و فعاليت تحريك مى كند» (بووى، و همكاران، ۱۹۹۳، ص۴۳۶). «انگيزش يعنى نيروهايى كه موجب مى شوند افراد به گونه اى خاص رفتار كنند» (گريفين، ۱۹۹۶، ص۴۷۴).

در يك جمع بندى كلى، انگيزش را مى توان حالتى دانست كه افراد را به تحقّق و تداوم رفتار خاصى متمايل، و علّت و چرايى فعاليت ها را مشخص مى سازد و منشأ انگيزش، چيزى جز نياز نيست; نيازى كه شخص را بى قرار ساخته براى ارضاى آن به تكاپو و تلاش وامى دارد. تعابير برخى صاحب نظران نيز گوياى آن است كه نياز، عامل و ريشه ونقطه شروع فرآيند انگيزش است.

دو عنصر اصلى در انگيزش وجود دارد كه يكى درونى و ديگرى بيرونى است. عنصر درونى همان نياز فرد است كه وى را وامى دارد تا در جهت ارضاى آن تلاش كند و دومى هدف است كه در واقع پاسخ به نياز درونى فرد و محرك ]پاداش [اوست.

1.Moorhead & Griffin.

2.النية اساس العمل.


متغيّرهاى اساسى در انگيزش كاركنان
110

متغيّرهاى اساسى در انگيزش كاركنان

از منظر اسلامى

على آقا پيروز ۱

چكيده

يكى از وظايف اصلى مديريت انگيزش كاركنان است; يعنى ايجاد و يا تقويت نيرويى درونى در كاركنان كه موجب بروز و تداوم رفتارهاى خاصى گردد. مهم ترين عوامل و يا متغيرهايى كه باعث ايجاد انگيزه در كاركنان مى شوند عبارت اند از: باورهاى دينى; برخورد عادلانه; تأمين مطلوب نيازهاى معيشتى (مادى); جذّابيّت اهداف; توجه، تمجيد و تشويق; طراحى مناسب شغل كه شامل: مهندسى شغل، توسعه شغل، چرخش شغل، غنى سازى شغل، مشاغل گروهى و خصوصيات مطلوب شغلى مى شود.

با استفاده از اين متغيرها مى توان نتيجه گرفت كه اهتمام بيشتر به انگيزه هاى معنوى; طراحى عادلانه سازمان و سيستم پرداختى آن; تأمين مطلوب نيازهاى كاركنان با توجه به شناخت نيازهاى آن; طراحى اهداف جذّاب; تشويق، توجه و تمجيد كاركنان و، سرانجام، طراحى شغلهاى متناسب با روحيات و نيازهاى كاركنان باعث انگيزش بيشتر در كاركنان مى شود.

واژه هاى كليدى: انگيزش كاركنان، نيازهاى مادى، عدالت، باورهاى دينى.

1.عضو گروه مديريت مؤسسه پژوهشى حوزه و دانشگاه

  • نام منبع :
    متغيّرهاى اساسى در انگيزش كاركنان
    موضوع :
    همه موضوعات
    شماره :
    37
تعداد بازدید : 191
صفحه از 123
پرینت  ارسال به